Toàn cảnh buổi tọa đàm

Theo TS Phong, các rào cản về thể chế kinh tế bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan khác nhau, trong đó nguyên nhân chủ yếu do nhận thức của đội ngũ thực thi chưa chuẩn, thiếu minh bạch, còn bị những tư duy cũ ám ảnh, chi phối.

Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của nước ta rất đông, hiện tại khoảng 2,8 triệu người (trong khi nước Mỹ có diện tích lớn gần gấp 30 lần nước ta, dân số gấp gần 4 lần, song họ chỉ có 2,1 triệu người), nhưng hiệu lực và hiệu quả hoạt động khá hạn chế. Điều rất đáng quan ngại là tình trạng nhũng nhiễu, tham nhũng đang khá phổ biến và có xu hướng gia tăng trong đội ngũ này.

Theo báo cáo chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh ( PCI) do VCCI công bố ngày 13/3/2017 có 4 điều đáng chú ý như sau:

Một là, có 66% doanh nghiệp tại các tỉnh thuộc tốp giữa phải “móc hầu bao” cho các khoảng không chính thức, cao hơn 12-15% so với giai đoạn 2008-2013.

Hai là, có 9-11% doanh nghiệp tham gia điều tra cho biết khoảng chi không chính thức chiếm 10% tổng doanh thu của họ (trung bình là 5-10%) cao hơn mức 6-8% của 5 năm trước.

Ba là, tình trạng nhũng nhiễu khi làm các thủ tục cho doanh nghiệp tuy có giảm, song vẫn ở mức rất cao. Giai đoaạn 2008-2013 là 65%, năm 2016 là 58%.

Bốn là, 25% doanh nghiệp FDI thừa nhận đã bôi trơn để có được giấy phép đầu tư và 13,6% trả hoa hồng khi cạnh tranh gành hợp đồng,

Trong cuộc khảo sát chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công (PAPI) ,cấp tỉnh 2016 cho thấy 54% số người dân được hỏi cho rằng cần phải đưa hối lộ mới xin được việc làm trong khu vực nhà nước (con số này năm 2011 là 44%).

Theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp, bộ máy quản lý Nhà nước các cấp còn can thiệp quá sâu vào hoạt động của thị trường và doanh nghiệp, đặc biệt là trong việc phân bổ các nguồn lực đất đai, vốn, trong việc khống chế các loại giá như giá điện, xăng dầu, than hoặc giá dịch vụ công như học phí, viện phí, trần lãi suất, trần tỷ giá, và mới đây là trần vế máy bay... Sự can thiệp của bộ máy Nhà nước đã phần nào làm cho thị trường bị méo mó và gây nản lòng đối với các doanh nghiệp.